
वादात सापडलेले तत्कालीन कृषिमंत्री धनंजय मुंडे, क्रीडा व युवक कल्याण मंत्री माणिकराव कोकाटे यांना राजीनामा द्यावा लागला.
राष्ट्रवादी (अजित पवार) गटाचे नेते वारंवार वादाच्या भोवऱ्यात अडकत असल्याने त्यांच्यावर राजीनामा देण्याची वेळ येत आहे. वादात सापडलेले तत्कालीन कृषिमंत्री धनंजय मुंडे, क्रीडा व युवक कल्याण मंत्री माणिकराव कोकाटे यांना राजीनामा द्यावा लागला. वाल्मिक कराडशी संबंध असल्यामुळे मुंडे, शेतकऱ्यांविरोधात वादग्रस्त वक्तव्य केल्यामुळे माणिकराव कोकाटे तर भोंदूबाबा अशोक खरातशी असलेले निकटचे संबंधांमुळे महिला आयोगाच्या अध्यक्षा रुपाली चाकणकर यांना राजीनामा द्यावा लागला आहे. एकंदरीत महायुतीच्या सरकारमध्ये राष्ट्रवादीची ही तिसरी विकेट पडली आहे.
महाराष्ट्राच्या सत्तेच्या राजकारणात सध्या एक वेगळाच कल दिसून येत आहे. महायुती सरकारमधील राष्ट्रवादी (अजित पवार गट) सतत वादांच्या भोवऱ्यात अडकताना दिसत आहे. एका मागोमाग एक नेत्यांवर आरोप होत आहेत आणि त्यांना राजीनामा देण्याची वेळ येत आहे. त्यामुळे या घडामोडींना तिसरी विकेट असे प्रतीकात्मक वर्णन दिले जात आहे. ही केवळ राजकीय उपमा नसून, सत्ताधारी पक्षाच्या प्रतिमेवर होत असलेल्या परिणामाचेही द्योतक आहे. अजित पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचा गट महायुतीत सहभागी झाल्यानंतर सत्तेचा भाग झाला. परंतु सत्तेत सहभाग मिळाल्यानंतर जबाबदारी वाढते, तसेच सार्वजनिक जीवनातील आचरण अधिक पारदर्शक आणि निर्दोष असणे अपेक्षित असते. याच निकषांवर हा गट सध्या अपयशी ठरत असल्याचे चित्र समोर येत आहे. सुरुवात झाली ती धनंजय मुंडे यांच्या प्रकरणापासून. वाल्मिक कराडशी संबंध असल्याच्या आरोपांमुळे त्यांना पदाचा राजीनामा द्यावा लागला. हे प्रकरण केवळ वैयक्तिक संबंधांचे नव्हते, तर सत्ताधाऱ्यांच्या नैतिकतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारे होते. कृषिमंत्री म्हणून शेतकऱ्यांच्या हिताचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या व्यक्तीवर असे आरोप होणे ही गंभीर बाब मानली गेली. यानंतर माणिकराव कोकाटे यांचे वक्तव्य वादाच्या केंद्रस्थानी आले.
शेतकऱ्यांविरोधात केलेल्या कथित वादग्रस्त वक्तव्यामुळे त्यांच्यावर टीकेची झोड उठली. महाराष्ट्रासारख्या राज्यात, जिथे शेतकरी हा राजकारणाचा केंद्रबिंदू आहे, तिथे अशा प्रकारचे वक्तव्य केवळ असंवेदनशीलच नव्हे तर राजकीयदृष्ट्याही आत्मघातकी ठरते. परिणामी त्यांनाही पदाचा त्याग करावा लागला. या साखळीतील तिसरी घटना म्हणजे रुपाली चाकणकर यांचा राजीनामा. भोंदूबाबा अशोक खरात यांच्याशी निकटचे संबंध असल्याचा आरोप त्यांच्या विरोधात झाला. महिला आयोगासारख्या संवेदनशील संस्थेच्या प्रमुखावर असे आरोप होणे ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. महिलांच्या हक्कांसाठी लढणाऱ्या संस्थेची विश्वासार्हता यामुळे डळमळीत होते. या तीनही घटनांमध्ये एक समान धागा दिसतो तो म्हणजे सत्ताधारी पक्षातील व्यक्तींवर होत असलेले वादग्रस्त आरोप आणि त्यातून निर्माण होणारी नैतिक जबाबदारी. विरोधकांनी या मुद्द्यांवर आक्रमक भूमिका घेतली आहेच, परंतु सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे जनतेच्या मनात निर्माण होणारी शंका. सत्ताधाऱ्यांनी जनतेचा विश्वास जपणे हे अत्यावश्यक असते, आणि तोच विश्वास या घटनांमुळे डळमळीत होताना दिसतो.
महायुती सरकारसाठी ही परिस्थिती निश्चितच चिंताजनक आहे. कारण एकीकडे विकासाच्या मुद्द्यांवर काम करण्याची गरज आहे, तर दुसरीकडे अशा वादांमुळे लक्ष विचलित होत आहे. सरकारची प्रतिमा ही केवळ धोरणांवर नाही, तर त्यामागील व्यक्तींवरही अवलंबून असते. जेव्हा त्या व्यक्तींवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण होते, तेव्हा संपूर्ण सरकारच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो. यातून आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा समोर येतो तो म्हणजे पक्षांतर्गत शिस्त आणि नेतृत्वाची पकड. अजित पवार यांच्यासाठी ही मोठी कसोटी आहे. त्यांच्या गटातील नेत्यांना वारंवार अशा परिस्थितीला सामोरे जावे लागत असेल, तर त्यावर नियंत्रण ठेवणे आणि योग्य संदेश देणे हे नेतृत्वाचे कर्तव्य ठरते. अन्यथा तिसरी विकेट ही केवळ सुरुवात ठरू शकते. तसेच, या घटनांमुळे राजकारणातील नैतिकतेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.
केवळ कायदेशीरदृष्ट्या दोषी नसणे पुरेसे नाही, तर सार्वजनिक जीवनात नैतिकदृष्ट्याही निष्कलंक असणे अपेक्षित असते. जनतेचा विश्वास हा एकदा तुटला की तो पुन्हा मिळवणे अत्यंत कठीण असते. यापुढे राष्ट्रवादी (अजित पवार गट) आणि महायुती सरकारने या घटनांतून धडा घेणे आवश्यक आहे. केवळ नुकसान भरून काढणे नव्हे, तर भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी ठोस उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. उमेदवारांची निवड, त्यांची पार्श्वभूमी, आणि सार्वजनिक वर्तन यावर अधिक लक्ष देणे आवश्यक आहे. तिसरी विकेट हा केवळ एक राजकीय शब्दप्रयोग नाही, तर सत्ताधाऱ्यांसाठी इशारा आहे. जनतेच्या विश्वासावर उभे असलेले सरकार अशा वादांमुळे कमकुवत होऊ शकते. त्यामुळे पारदर्शकता, जबाबदारी आणि नैतिकता या तीन स्तंभांवर पुन्हा एकदा भर देणे ही काळाची गरज आहे.


